|
حسن بنانج -- یادداشت هایی در مورد تبلیغات و بازاریابی
|
اگر به يكي از شهرهاي سانفرانسيسكو، لندن، بوستون و يا ريودوژانيرو سفر كرديد و ترجيح داديد كه براي عزيمت از نقطه اي به نقطه اي ديگر سوار مترو شويد و پس از حركت قطار از درون پنجره واگني كه در آن نشسته ايد فيلمي كوتاه را مشاهده كرديد، نبايد تصور كنيد كه خيالاتي شده ايد.
آنچه كه مشاهده كرده ايد در واقع يكي از آخرين نوآوري ها در عرصه فن آوري تبليغات است كه رفته رفته در ميان تبليغات چي ها و صاحبان كالاهاي تجاري طرفدار پيدا مي كند. اين نوآوري با عنوان Side Track براي اولين بار توسط شركتي به نام Submedia در كانادا و آمريكا معرفي شد و اخيرا در چند شهر بزرگ دنيا به طور آزمایشی به اجرا درآمده است. اگرچه سیستم Side Track باوجود محدودیت در اجرا تاکنون توجهات بسیاری را در میان مخاطبین خود جلب کرده است، اما طراحان این سیستم اصرار دارند که باید قبل از اجرای گسترده، کاستی ها و محدودیت های احتمالی آن مشخص شود.
SideTrack چگونه عمل می کند
سيستم SideTrack در واقع مجموعه اي از عكس هايي درون باكس هاي حاوي لامپ بر روي ديوار تونل مترو است. اين عكس ها هنگام گذر كردن مترو از تونل متناسب با سرعت واگن ها و با يك ترتيب زماني مشخص، روشن و خاموش مي شوند تا مسافران درون واگن ها فيلمي 15 ثانيه اي را كه براي تبليغ يك محصول توليد شده است، مشاهده كنند. اين سيستم به گونه است كه مسافران در هر ثانيه 24 تا 30 فريم از اين فيلم كوتاه را مشاهده كنند. اما سرعت قطار نبايد از يك حد مشخصی کمتر باشد، در غير اين صورت سيستم به گونه اي طراحي شده است كه لامپ درون باكس ها روشن نمي شوند. سرعت مترو نباید از 25 مایل در ساعت کمتر باشد. سرعت 5 مايل در ساعت، تصويري در حال حركت ايجاد مي كند که وضوح زیادی ندارد. اما در سرعت 35 مايلي ( حدود 200 تا 300 فريم در هر ثانيه ) تصويري شارپ با كيفيتي 10 بار بهتر از تلويزيون ايجاد مي شود.
اين فن آوري جديد مبتني بر پديده اي ويژه به نام ماندگاري تصوير در ذهن است كه اساس کار انیمیشن های مکانیکی قدیمی است.

هنگامي كه تصاوير به صورت پشت سر هم در مقابل ديدگان قرار مي گيرند، ذهن تصاوير را به صورت يك حركت مداوم ثبت مي كند. ايده تبليغ درون تونل مترو براي اولين بار از سوي جوشوآ اسپادك مطرح شد. وي براي رسيدن به اين ايده از روشي در اسباب بازي هاي اپتيكي قرن نوزدهم كه تصاوير به صورت پي درپي به دور يك قاب دايره اي به گردش درمي آمدند، بهره گرفت. اسپادك با خود سوال كرد به جاي چرخيدن تصاوير اين امكان وجود دارد كه بيننده خودش در كنار عکس هایی ثابت حركت كرده و فيلمي كوتاه را مشاهده كند. این طرح در درون تونل های مترو قابل انجام به نظر می رسید، زیرا محیط تونل کاملا تاریک است و فقط کافی است تصویری که مانند اسباب بازی های اپتیکی باید در لحظه دیده شود، روشن گردد.
زيبايي اين فن آوري در سادگي آن است. اين سيستم علي رغم بسياري از انواع پرهزينه تر تبليغ از روش هاي و سيستم هاي پيچيده طراحي و الكترونيكي بهره نمي برد. با اين حال كالا يا خدمتي كه از اين طريق تبليغ مي شود، بازخورد خوبي درميان مخاطبين خود يعني مسافران واگن هاي مترو دارد. افراد معمولا وقتي در واگن ها نشسته يا ايستاده اند، تلاش مي كنند خود را با چيزي سرگرم كرده و وقتشان را بگذرانند. مسافران اغلب از میان پنجره ها به بیرون خیره می شود تا چیزی نظرشان را به خود جلب کند. بنابراين در صورت مشاهده يك فيلم تبليغاتي در میان قاب پنجره هاي مترو تمام توجه شان به آن معطوف شده و کالا یا خدمت تبلیغ شده را خوب به خاطر مي سپارند.
اندازه باكس هاي عكس كه يك تراكت ناميده مي شوند، يك متر در يك متر است و با توجه به اين كه باكس ها در ارتفاع پنجره هاي واگن روی ديواره تونل نصب مي شوند، يك فيلم 15تا 30 ثانيه اي نيازمند حدود 200 باكس است كه ميان دو ايستگاه مترو در كنار هم قرار گرفته باشند.

شركت Submedia براي اولين با سيستمSideTrack را در پائيز 2001 در متروي
آتلانتا به اجرا درآورد. براي اين كار محصول جديدي از كوكاكولا به نام داساني به صورت يك فيلم تبليغاتي 20 ثانيه اي در تونلي ميان دو ايستگاه به نمايش درآمد. اين فيلم شامل حدود يك هزار تراكت بود. سومين آزمايش Submedia در ايالت فيلادلفياي آمريكا صورت گرفت و همان محصول از كوكاكولا به صورت فيلمي تبليغاتي در تونل خط مترويي در اين ايالت مقابل ديدگاه بهت زده مسافرين قرار گرفت.
اسپادك رئيس اين شركت اعلام كرد كه شركتش در حال مذاكره با مقامات حمل و نقل شهرهاي نيويورك، شيكاگو، سانفرانسيسكو و واشنگتن براي احداث اين سيستم جديد تبليغ در خطوط مترو است. وي معتقد است كه راه اندازي اين سيستم در آمريكاي شمالي مي تواند طي 5 سال آينده حدود 300 ميليون دلار درآمد داشته باشد.
چند مشکل
اما پيش از اين كه اين سيستم به طور گسترده در تونل هاي مترو به اجرا درآيد، بايد مقامات حمل ونقل شهرها و كشورهاي مختلف در مورد بي خطر بودن آن قانع شوند. از یک سو مجریان طرح اصرار دارند که سرعت مترو نباید از حد مشخص آن کمتر باشد و از طرف دیگر مسئولان حمل و نقل شهری بر حفظ جان مسافران و مضطرب نساختن آنان تاکید می ورزند. با این حال روسای Submedia مدعی هستند که تاکنون هیچ شکایتی از مسافران متروها دریافت نکرده اند. به گفته آنان اغلب کسانی که تصاویر را دیده اند، ابراز تعجب کرده و در مورد چگونگی عملکرد آن سوال داشته اند. اما مسئولان هم در عوض معتقدند که این نوع تبلیغ نیز بعد از مدتی برای مخاطبین عادی می شود و درنهایت مسافرانی که دوست دارند با خیره شدن به محیط تاریک درون تونل ها در افکار خود غوطه ور شده و آرامش داشته باشند، از این نوع تبلیغ آزرده خاطر خواهند شد.
اما جوابی که از سوی طراحان سيستم SideTrack مطرح شده این است که بیشتر مسافران مترو به هر حال برای اجتناب از ارتباط های چشمی زاید با دیگران در واگن ترجیح می دهند به تاریکی درون تونل ها خیره شوند.
اما مشکل دیگری نیز وجود دارد که Submedia درصدد رفع آن است. با وجودی که گ
این مشکل شبیه همان معضلی است که زمانی برای بیلبوردهای خیابانی پدید آمد. شرکت های مجری طرح ها تبلیغاتی زمانی مجبور بودند با صرف زمان و وقت زیاد صفحات کاغذی و یا پلاتی روی بیلبوردها را عوض کنند. این مشکل با آمدن بیلبوردهای دیجیتالی مرتفع شد. اگرچه هنوز در کنار خیابان ها و بزرگراه ها جای بیلبوردهای معمولی خالی نیست، اما برخی از تبلیغات چی ها با صرف هزینه ای اولیه و به کار گیری بیلبوردهای دیجیتالی توانسته اند، هزینه های جانبی را کاهش دهند.
قرار است مشکل تراکت های سیستم SideTrack هم به گونه ای مشابه بیلبوردهای دیجیتالی و از طریق به کارگیری صفحات LED برطرف شود. با استفاده از این صفحات می توان تصاویر را بدون اعزام افرادی برای تعویض تصاویر به درون تونل ها، به راحتی تغییر داد. با استفاده از این شیوه می توان روشن و خاموش شدن تراکت ها را نیز با نظم و سیاقی بهتر تحت کنترل درآورد.
خلاقیت انعطاف پذیر
امروزه زندگی روزانه انسان ها با انواع پیام های تبلیغی و بازرگانی محاطه شده است. این پیام ها گاهی بدون این که مخاطبین بدانند یا بخواهند، به حریم خصوصیشان وارد شده و تاثیر خود را روی آنها می گذارند. گاهی نیز در یک محیط عمومی انواع پوسترها، بنرها، بروشورهای و ... تبلیغاتی چنان
سوالی که اکنون برای بسیاری از متخصصین امور تبلیغاتی مطرح شده این است که چگونه می توان از این دلزدگی کاست و تاثیر پیام ها را افزایش داد. شاید به کارگیری از فن آوری های جدید در این عرصه یکی از پاسخ ها باشد. هم اکنون صنعت تبلیغات بیش از هر زمانی در گذشته محتاج نوآوری و خلاقیت از نوعی که در سیستم SideTrack وجود دارد، است. خلاقیتی که در عین نوظهور بودن توانایی انعطاف پذیری و سازگاری با مشکلات و شرایط پیش بینی نشده را نیز دارا باشد.